آموزش: ده نکته که پیش از نمایش فیلم در جشنواره‌ها باید بدانید

۲۴ فریم – جلیل موسوی: شرکت کردن در جشنواره‌ها، به خصوص اگر در خارج از کشور باشد، بی‌تردید می‌تواند کاری دشوار و اضطراب‌آور باشد. ممکن است شما هم از کسانی باشید که فیلم‌ خوبی ساخته‌اید و به این فکر‌ می‌کنید که اگر اثرتان در جشنواره‌ای پذیرفته شد، چه چیزهایی را باید بدانید و چه کارهایی لازم است بکنید که از این فرصت به دست آمده به بهترین شکل برای تبلیغ فیلم‌تان و گستردن روابط‌تان برای پیشرفت در این حوزه و زمینه‌چینی برای جلب حمایت از کارهای آتی‌تان بهره ببرید. اگر چنین است، دعوت می‌کنیم این یادداشت را مطالعه کنید.

ده نکته که پیش از نمایش فیلم در جشنواره‌ها باید بدانید

مواردی که در ادامه بیان می‌شوند ده نکته‌‌ی ضروری برای ارسال فیلم‌ یا پروژه‌ی ویدئویی‌تان به جشنواره‌هاست و آن‌چه که پیش از نمایش فیلم‌ در جشنواره‌ها بهتر است بدانید.

به‌تازگی برای اولین بار تجربه‌ی نمایش فیلم در یک جشنواره‌ی مستقل را داشتم. این تجربه به‌گونه‌ای بود که گویی به جهانی جدید دری گشوده شده باشد. پوشش چندین ساله‌ی جشنواره‌ها باعث شده بود از بیرون با این اتفاق غریبه نباشم، اما این‌که نخستین‌ بار در مقام «فیلم‌ساز» در چنین رویدادی حضور داشته باشم به تجربه‌ای کاملاً متفاوت تبدیل شد.

بنابراین، با در نظر داشتن این چشم‌انداز جدید، ده نکته‌ای را‌ که از حضورم در جشنواره گرد آورده‌ام (نکاتی‌ که کاش پیش از ورود به جشنواره می‌دانستم) با شما در میان می‌گذارم.

۱- در درخواست‌نامه‌ی ارائه‌ی فیلم خود چه مواردی را لحاظ کنیم؟

بیایید قدمی به عقب برگردیم: ابتدا باید فیلم را به جشنواره‌‌‌ فرستاد تا برای نمایش دعوت شد. اگر به وب‌سایت‌ جشنواره‌ی مورد پسندتان بروید، فرم‌ها و دستورالعمل‌‌هایی برای‌ ارائه‌ی فیلمْ موجود خواهید یافت، اما امروزه شاید بهتر باشد برای این کار از پلتفرم‌هایی مثل FilmFreeway یا Withoutabox (توضیح مترجم: البته همگی می‌دانیم که این سرویس چندی‌ست که متوقف شده است) استفاده کنید. برای آن‌هایی که تمایل دارند بدانند، من در مورد فیلم خودم از FilmFreeway استفاده کردم.

۲- تمامی اطلاعات را بدست آورید.

هرگاه در جشنواره‌ای پذیرفته شدید، معمولاً از طرف آن جشنواره یک ایمیلِ تأیید دریافت خواهید کرد که مایه‌ی دل‌گرمی‌ست. با ‌این‌حال اگر از پلتفرم‌هایِ ارائه‌ی فیلم استفاده می‌‌کنید، آن‌ها را هم تحت‌نظر داشته باشید، چرا که در آن‌جا آخرین وضعیتِ ارائه‌ی فیلم‌تان به‌طور مرتب اطلاع‌‌رسانی خواهد شد (اگر درخواست رد شود نیز از همین طریق مطلع می‌شوید که به این معناست که تلاش خود را باید در جای دیگری ادامه دهید).

در ایمیل پذیرش تمامی اطلاعاتی را که در ارتباط با سفر، تاریخ‌ها، رویداد‌ها و حتا زمان(‌های) نمایش فیلم‌تان‌‌‌ است باید دریافت کنید – هرچند که احتمال دارد این موردِ آخر بعداً اطلاع‌رسانی شود یا زمان‌اش تغییر کند. اگر فیلم شما پذیرفته شده است و تمامی اطلاعات لازم را دریافت نکرده‌‌اید، بدون‌شک باید با برنامه‌ریزان تماس بگیرید. هرچه بیشتر در بی‌خبری بمانید، سخت‌تر می‌توانید سفر و برنامه‌های کاری‌ را هماهنگ کنید.

۳- برای سفر و اقامت‌ برنامه بریزید.

بر اساس متغیر‌های بسیاری (از جمله بزرگی جشنواره، نوع فیلمی که نمایش می‌دهید، محبوبیت فیلم‌تان) امکانات مختلفی می‌تواند برای سفر و سکونت فراهم باشد یا نباشد. اگر هزینه‌ی هتل و سفر شما از پیش پرداخت شده باشد که عالی‌ست. با ‌این‌ وجود، در مورد بسیاری از جشنواره‌های مستقل و برای بسیاری از فیلم‌سازان آتیه‌دار، این مسئولیت بر دوش فیلم‌ساز است که خود و تیم‌‌اش را به فستیوال برساند و مکانی برای اقامت پیدا کند.

اگر برنامه‌ریزان به‌طور مشخص جایی برای سکونت اعلام نکرده‌‌اند، با آن‌ها تماس بگیرید تا ببینید آیا می‌توانند شما را با شبکه‌ی اسکانی [۱] (couch network) از برنامه‌ریزان یا داوطلبین، که در همان نزدیکی باشند، آشنا کنند.

۴- بهتر است که عکس‌ها و آن‌چه به شما مربوط می‌شود را دوست داشته باشید.

به یاد دارید هنگام ثبت درخواست و در صفحه‌ی فیلم‌ در Filmfreeway یا Withoutabox گزینه‌هایی بود که از شما می‌خواست تصاویری وارد کنید که معرف فیلم‌ شما باشد؟ آن جا گزینه‌هایی وجود داشتند که به شما می‌گفتند عکس‌هایی برای تبلیغ فیلم‌تان در سایت بارگذاری کنید که معرف پروژه‌ی شما باشد. خب، بهتر است که این تصاویر را حسابی دوست داشته باشید، چون در سرتاسر تجربه‌‌‌تان از جشنواره آن‌ها را مدام خواهید دید.

این عکس‌ها نه فقط تنها اطلاعاتی هستند که درباره‌ی فیلم در برنامه‌های جشنواره وجود خواهند داشت، بلکه علاوه ‌بر ‌آن ممکن است در قالب تصاویری بزرگ‌تر، پیش و پس از نمایشِ فیلم، در مقابل دیدگان خیره‌ی همه بر پرده قرار بگیرند (و ارزش‌های هنری عکاسی‌تان به داوری گذاشته شوند).

۵- فیلم‌های کوتاه در مقابل فیلم‌های بلند

فیلم‌های کوتاه و بلند شیوه‌های ارائه‌ی متفاوتی دارند. فیلم‌های بلند معمولاً زمانی به‌خصوص برای معرفی و نمایش دارند. پیش از نمایش فیلم‌های بلند، یکی از دست اندرکاران جشنواره فیلم را معرفی کرده و ممکن است از فیلم‌ساز بخواهد که به روی صحنه بیاید و به چند سوال پاسخ دهد. پس از نمایش هم، اگر سازندگان اثر حضور داشته باشند، اغلب باز به روی صحنه می‌آیند و نشست پرسش و پاسخی را با حضور یکی از برنامه‌ریزان جشنواره و/یا حضار برگزار می‌کنند.

فیلم‌های کوتاه از طرف دیگر به‌صورت گروهی نمایش داده می‌شوند (معمولاً چیزی در حدود شش تا ده فیلم کوتاه برای یک گروه نمایشی ۹۰ تا ۱۲۰ دقیقه‌ای). گروه‌ها معمولاً به بخش‌های داستانی، مستند و تجربی (یا نمایش آخر شب) تقسیم می‌شوند. اگر جشنواره بزرگ باشد، ممکن است شامل گروه داستانی ۱، گروه داستانی ۲، و از این قبیل هم باشد. هر فیلم‌ کوتاه در هر گروه به‌ندرت از تمایز ویژه‌ای به جز قرار گرفتن در برنامه‌ی نمایش‌ها برخوردار است. گاهی اوقات در نمایش گروهیِ فیلم‌های کوتاه، یک مجری تمامی فیلم‌ها را معرفی و چند کلمه‌ای درباره‌ی هر فیلم صحبت می‌کند. پس از نمایش، تمامی فیلم‌سازانی که حضور دارند با‌ هم به روی صحنه می‌آیند تا به سوالات پاسخ دهند، که در بعضی موارد با شلوغی صحنه همراه خواهد بود.

۶- برای معرفی فیلم‌تان آماده باشید.

شاید مهم‌ترین توصیه‌ای که بتوانم به شما بکنم (البته که خیلی زود وقتی برای نمایش فیلم‌ در جشنواره حضور یافتید، خودتان متوجه‌اش خواهید شد) این است که معرفی فیلم بر عهده‌ِی شماست. بله، جشنواره خودش را در اجتماع بومی‌اش (و احتمالاً اجتماعات خارجی) معرفی می‌کند، اما این معرفی تنها بخش کوچکی از فرآیند پروموشن (تبلیغ و معرفی) کلی محسوب می‌شود. اگر واقعاً می‌خواهید که مردم کوچه ‌و ‌خیابان بیایند و فیلم شما را ببینند، باید کار سختِ بازاریابی و معرفی را انجام دهید و چکمه‌ی آهنی به پا کرده و آن‌ها را به سالن نمایش بکشانید.

اگر برای این کار برنامه‌ریزی کرده باشید، این‌جا جایی‌ست که مصالح تبلیغاتی به کارتان می‌آید. اگر پوستر دارید، زودتر بیایید و آن‌ها را در محل نصب کنید. فیلم‌های بلند تیم‌های بازاریابی‌ِ ویژه‌ای دارند که تبلیغات فیلم را – که زمان نمایش بر روی آن‌ها چاپ شده – در بیرون پخش می‌کنند. این بر عهده‌ی شما و تیم شما خواهد بود که خبر نمایش فیلم‌‌تان را پخش کنید – بین دوستان، بین حاضران در جشنواره و بین عموم مردم.

۷- بر روی پیچینگ ۱۰ ثانیه‌ای خود کار کنید.

مورد دیگری که نیاز دارید تمرین‌اش کنید پیچینگ ۱۰ ثانیه‌ای‌تان درباره‌ی خودتان و فیلم‌تان در آسانسور است. در اولین حضور در جشنواره به‌اندازه کافی در‌این مورد مسلط می‌شوید، چون باید دوباره و دوباره انجام‌اش دهید. این پیچینگ‌ها را از دیگر فیلم‌سازان هم خواهید شنید و می‌توانید از آن‌ها هم بیاموزید.

اساساً در هر جشن، مهمانی یا رویدادی با حاضران و فیلم‌سازانی ملاقات خواهید داشت که پرسش‌هایی مشابه دارند: چه کسی هستی و فیلم‌ات کدام است؟ پاسخ شما به این پرسش‌ها فرصتی‌ست تا خود و فیلم‌ خود را معرفی کنید. این‌ کار می‌تواند بی‌قیدانه باشد، اما این‌که برای چنین موقعیت‌هایی چیزی آماده در ذهن داشته باشید کمک می‌کند تا یخ صحبت را آب کنید.

۸- تا دیروقت در جشنواره بمانید و صبح زود بیدار شوید.

جشنواره‌های فیلم رویداد‌هایی فوق‌العاده‌‌اند. همان‌طور که پیش‌تر نیز نوشته‌‌ام، جشنواره‌ها بخش بسیار مهمی از جغرافیای فیلم‌سازی محسوب می‌شوند؛ مکان‌هایی که می‌توان در آن‌‌ها حشر‌ونشر داشت، روابط جدیدی ایجاد کرد، واکنش‌های مخاطبان را فهمید و جمعیتی را به شور آورد. اگر برای خودتان و پروژه‌تان به‌قدر کافی ارزش قائل شده‌اید که برای ساخت و ارائه‌اش وقت صرف کنید، بهتر است از فرصت به دست آمده‌ بیش‌ترین بهره را ببرید.

حال چه این جشنواره یکی-‌دو-‌روزه باشد چه جشنواره‌‌ای مهم که یک هفته یا بیشتر به‌طول بیانجامد، بدون‌شک کار‌های زیادی هست که می‌توان انجام داد، از ورک‌شاپ‌ها و میزگرد‌ها گرفته تا مهمانی‌ها، و البته، نمایش‌های پر‌شمارِ فیلم. اگر بتوانید، من پیشنهاد می‌کنم که تمام این کارها را انجام دهید.

۹- خروجی مناسب بگیرید.

این نکته‌ی مهمی‌‌‌ست که در جشنواره‌ها فرق می‌کند. حتا در یک جشنواره‌ی مشخص هم ممکن است برنامه‌های پخش تفاوت داشته باشند و هرکدام نیاز به فایل‌ به‌خصوصی داشته باشد. وقتی برنامه‌ی نمایش فیلم مشخص شد، اگر خروجی خاصی مدنظر است، فرد مورد تماس‌ شما از جشنواره باید این مورد را به شما اطلاع دهد.

خودتان نیز از این‌که فایل خروجی‌ متناسب با استاندار‌دهای پخش جشنواره‌ باشد مطمئن شوید و حتماً چند بار امتحان کنید که با سیستم‌ پخش آن‌ها سازگاری داشته باشد. آنچه نمی‌خواهید یک مشکل فنی دقایقی قبل از نمایش است.

۱۰- دنبال کنید و در جریان بمانید.

این نکته‌ای‌ست که از روزهای فعالیت‌ام در امور توسعه‌ی تجاری آموخته‌ام و هنوز هم به کار می‌آید: اگر احساس می‌کنید به‌اندازه‌ی کافی خوش‌شانس بوده‌اید که فیلمی از شما در جشنواره‌ای که خوشایندتان است به نمایش درآمده، اجازه دهید دیگران هم بدانند که این فرصت چه‌گونه به دست آمده است و در اختیار شما قرار گرفته است. هر جشنواره‌ شاید به‌نوعی یک رقابت باشد، اما در نهایت فرصتی‌ست برای هم‌نشینی‌‌. با مدتی مشاهده‌ی فستیوال‌های مختلف، می‌توانم به شما بگویم که برنامه‌ریزان و گردانندگان و داوطلبان اداره‌ی این برنامه‌ها، برای شور و شوقی که به فیلم‌ها‌ و فیلم‌سازی‌ دارند این کار را انجام می‌دهند.

اگر فیلم شما به جشنواره‌ای راه یافته و برای آن‌که که در آینده نیز به جشنواره‌های بیشتری راه بیابد، رویکردِ مشفقانه و مثبتی در پیش بگیرید و در جریان رویدادها بمانید. اگر به‌ قدر کافی در چنین رخداد‌هایی حضور داشته باشید، شانس زیادی وجود خواهد داشت که افرادی مشابه‌ را دوباره ببینید و فرصت‌های بیشتری برای آشنایی و ادامه‌ی همکاری داشته باشید.

توضیح:

[۱] شبکه‌‌هایی برای مهمان‌نوازی و اقامت رایگان که در آن افراد اتاق یا حتا یک کاناپه‌ را برای اسکانِ مسافران دراختیارشان می‌گذارند.

نویسنده: جوردن آلدریج (Jourdan Aldredge)
منبع: https://www.premiumbeat.com
ترجمه‌: جلیل موسوی