en
پنج شنبه ۱۹ تیر ۱۳۹۹

صفحه اصلی - آموزش - آموزش: پنج نکته برای فیلم‌برداری فیلم‌های ژانر وحشت

۲۴ فریم – سهیل گوهری‌پور: ژانر وحشت از محبوب‌ترین گونه‌های سینمایی‌ست که طیف وسیعی از مخاطبان ‌آن را دنبال می‌کنند. شما هم ممکن است بخواهید در این ژانر طبع‌آزمایی کنید، ولی باید بدانید کار راحتی پیش رو نخواهید داشت، چرا که فیلم‌های موفق این گونه سینمایی نه تنها از متن‌هایی خوب بهره می‌برند، بلکه در جنبه‌های تکنیکی فیلم‌سازی نیز ملاحظات بسیار ویژه‌ای دارند. یکی از این ویژگی‌ها تکنیک‌های خاص نورپردازی و فیلم‌برداری است. در این مقاله، به پنج نکته‌ی کاربردی در زمینه‌ی نور و تصویر اشاره شده است که می‌توانند فیلم وحشتتاک شما را وحشتناک‌تر کنند.

– ژانر وحشت گونه‌ی بسیار خاصی است که نیازمند روش‌هایی منحصربه‌فرد در نورپردازی است. رعایت این پنج نکته در فیلم‌برداری باعث می‌شود که تقریباً هر فیلمی در این گونه به لحاظ سبک (Style) و تأثیرگذاری درخشان‌تر باشد.

در خلق فضای فیلم‌های ترسناک، همه چیز در لحن (Tone)، بافت (Texture) و حس و حال (Mood) خلاصه می‌شود. برخلاف بسیاری از ژانرهای دیگر، که بیش‌تر به عناصری مثل دیالوگ و وقایع مهم و … تکیه می‌کنند، در فیلم‌های ترسناک عالی همه چیز به سبک (Style) ارتباط پیدا می‌کند. این بدان معنا نیست که یک فیلم ترسناک نباید از دیالوگ‌های خوب و داستانی عالی برخوردار باشد، بلکه این عناصر نسبت به حس و حال (Mood) همه‌جانبه‌ای که فیلم‌های ترسناک خلق می‌کنند در درجه‌ی دوم اهمیت قرار می‌گیرند.

دو عنصر مهم در ایجاد این حس و حال عبارتند از: طراحی صدا و فیلم‌برداری، که دومی همان چیزی است که ما در این‌جا می‌خواهیم راجع به آن صحبت کنیم. برخلاف فیلم‌های کمدی یا درام، در فیلم‌های ترسناک اغلب می‌توان قوانین نورپردازی بیش‌تری را شکست که در بسیاری موارد این کار منجر به خلق محصول نهایی تأثیرگذارتری می‌شود.

اگر در آینده قصد فیلم‌برداری فیلمی ترسناک را دارید، این مقاله برای شما مناسب است. پنج نکته‌ی فیلم‌برداری که در ادامه خواهند آمد به عنوان برخی از دستورالعمل‌های اساسی محسوب می‌شوند که می‌توانید در زمان فیلم‌برداری از آن‌ها پیروی کنید.

۱- فیلم‌برداری از میان اجسام

در چهارچوب یک فیلم ترسناک، این صحنه‌ی خوش‌آیند به چیزی شوم‌تر تبدیل می‌شود.

برخی از سازندگان فیلم‌های ترسناک به نماهای بسیار نزدیک (extreme closeup) تمایل دارند، اما به نظر من برعکس آن کارآمدتر است. به جای این‌که قاب خود را همیشه با چهره‌ی بازیگران خود پر کنید (فقط به دلیل این‌که به نظر می‌رسد مؤثرتر است)، با استفاده از نماهای بازتر (wide) خود را به چالش بکشید.

صحنه‌ای را تصور کنید که یک بازیگر به تنهایی در آشپزخانه نشسته است. ممکن است یک نمای بسیار نزدیک از چهره‌اش برخی از احساسات او را به ما نشان دهد، اما یک نمای باز که از بیرون گرفته شده (و داخل خانه را نشان دهد) می‌تواند بسیار قدرتمندتر باشد. شما با این کار نه تنها انزوای کاراکتر را نشان می‌دهید، بلکه با فیلم‌برداری از پشت شیشه یک احساس چشم‌چرایانه و پراضطراب ایجاد می‌کنید که اگر در شرایط درستی استفاده شود می‌تواند بسیار مؤثر باشد.

۲- نوردهی کم (Underexpose)

(زودیاک، کارگردان: دیوید فینچر) نوردهی کم و ایجاد احساس ترس و تعلیق شدید

به عنوان مدیر فیلم‌برداری، همواره در ذهن ما حک شده است که باید نوردهی کامل و دقیقی داشته باشیم. امروزه هم در زمینه‌ی دوربین‌ها و هم تجهیزات نورپردازی ابزارهای بیش‌تری از همیشه در اختیار داریم تا میزان نوردهی را به بهترین شکل کنترل کنیم. با این حال، در برخی موارد، این امکان تأثیر چندانی در کیفیت داستان‌گویی ما ندارد. در فیلم‌های ترسناک، نوردهی کم می‌تواند بسیار مؤثر باشد، زیرا می‌تواند قسمت‌های بیش‌تری از قاب را در سایه‌ها بگذارد و احساس مرموزتری ایجاد کند.

اگر چه شما می‌توانید در زمان فیلم‌برداری نوردهی نرمال داشته باشید و در مرحله‌ی تصحیح رنگ تصاویر را تاریک‌تر کنید، اما نتیجه‌ی نهایی کاملاً یکسان نخواهد بود. شما باید صحنه را به شکلی نورپردازی کنید که اساساً کم‌نور به نظر برسد و بعد در تصحیح رنگ آن را برجسته‌تر کنید. البته در این کار زیاده‌روی نکنید، زیرا در صورت تیرگی بیش از حد قادر نخواهید بود آن را در اصلاح رنگ تصحیح کنید. یک استاپ نوردهی کمتر (Underexpose) تمام چیزی است که شما برای حفظ تون‌ها (Tone) احتیاج دارید.

۳- استفاده از فضای مه‌آلود (Haze)

حتا فیلم «جن‌گیر» هم با مه ترسناک‌تر می‌شود!

استفاده از مقداری مه (یا دود) می‌تواند بافت زیادی به صحنه‌ی شما اضافه کند. این یکی از قدیمی‌ترین ترفندهاست که هنوز هم تقریباً در هر صحنه ای و به دلایل درست مورد استفاده قرار می‌گیرد. بدون تردید، هیچ جایگزینی برای ظاهر و احساسی که مه به صحنه‌ی شما اضافه می‌کند وجود ندارد و این تمهید، به ویژه هنگامی که در ژانر وحشت استفاده شود، فوق‌العاده خواهد بود.

برای اضافه کردن مه به صحنه‌ی خود، از یک دستگاه مه‌ساز یا دودزا استفاده کنید و مطمئن شوید که در این کار زیاده‌روی نمی‌کنید. حتا مقدار کمی از مه هم می‌تواند تأثیر فوق‌العاده زیادی بگذارد و درست مانند نوردهی کم (Underexpose)، این روش نیز می‌تواند جلوه‌ی منحصربه‌فرد و مرموزی را به صحنه‌ی شما اضافه کند.

۴- از فیلترهای ژله‌ای رنگی نترسید!

فیلم آن‌سوی رنگین‌کمان سیاه (Beyond the Black Rainbow) (۲۰۱۰)، زیر فیلتر ژله‌ای قرمز

من تقریباً همیشه در زمان فیلم‌برداری از فیلترهای ژله‌ای رنگی پرهیز می‌کنم، مگر این‌که از آن‌ها برای تصحیح دمای رنگ یک چراغ استفاده کنم (مثلاً تعادل تنگستن با نور روز). با این حال، اگر بخواهم در جایی دیگر از آن‌ها استفاده کنم، قطعاً در ژانر وحشت است که احساس می‌کنم تنها ژانری است که این فیلترها در آن به شکلی استثنایی خوب عمل می‌کنند.

فیلتر قرمز به طور خاص می‌تواند برای ژانر وحشت بسیار مؤثر باشد، زیرا رنگ قرمز می‌تواند به طور ذاتی بیننده‌ی شما را مرعوب کند. در استفاده از فیلترهای رنگی، از روشی که ممکن است یک عکاس استفاده کند (مانند نور لبه – rim light) خودداری کنید و در عوض از آن‌ها در نور اصلی خود بهره ببرید. تصور کنید صحنه‌ای دارید که در یک راه‌روی تاریک یک باشگاه اتفاق می‌افتد. اگر روی نور اصلی شما فیلتر قرمز باشد، جلوه‌ای از خون را بر چهره‌ی بازیگران شما ایجاد می‌کند که می‌تواند شمایلی از یک سبک (Style) را بازنمایی کند. تأکید می‌کنم، باید بدانید چه موقع از آن استفاده کنید و چه موقع نه! اگر فیلترهای رنگی را با نورپردازی عادی (یا نور طبیعی) مخلوط کنید، ممکن است فقط با تصویری عجیب و غیرمعمول روبه‌رو شوید.

۵- زوایای دوربین منحصربه‌فرد بیابید!

برخی از فیلم‌ها به دلایل مختلف وحشتناک هستند.

بارزترین نمونه‌ی زاویه دوربین منحصربه‌فرد، که به خوبی برای ژانر ترسناک کار می‌کند، قاب مورب (dutch tilt/angle) است؛ هر چند که تقریباً هر زاویه‌ی غیرمتعارفی می‌تواند به فضای فیلم شما کمک کند. دقیقاً مانند سایر نکات موجود در این فهرست، شما باید از زوایای دوربین خود برای ایجاد یک احساس ناخوشایند در بیننده استفاده کنید و بهترین راه برای انجام این کار ایجاد تصویری است که خارج از تعادل به نظر برسد. به همین دلیل قاب مورب بسیار خوب عمل می‌کند.

از نمونه‌های دیگر می‌توان به نمای دید پرنده (eye bird) یا یک نمای بسیار لو انگل (low angle) اشاره کرد که رو به بالا گرفته می‌شود. هر دوی این‌ها چشم‌اندازهای منحصر‌به‌فردی دارند که به ندرت در فیلم‌ها مشاهده می‌کنیم و واقعاً می‌توانند مخاطب را به فضای اصلی شخصیت‌ها نزدیک کنند. همیشه اطمینان حاصل کنید که هر نوع زاویه دوربین غیرمتعارفی که استفاده می‌کنید مناسب صحنه‌ی شما باشد؛ چرا که آن‌چه شما اصلاً نمی‌خواهید این است که صحنه یا لحظه‌ای را به شکلی بسازید که هیچ ارتباطی با داستان‌تان ندارد.

نویسنده: نوام کرول (Noam Kroll)

منبع: premiumbeat.com

ترجمه‌: سهیل گوهری‌پور

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

24 فریم | همه چیز درباره فیلم کوتاه