آموزش: فیلمنامه‌های منتخب فیلم کوتاه – ۲۰: تناوب

۲۴ فریم – سرویس آموزش: بیستمین فیلمنامه از سری مجموعه فیلمنامه‌های منتخب سرویس آموزش ۲۴ فریم به «تناوب» نوشته‌ی «علی خوشدونی فراهانی» اختصاص داده شده است. این فیلم موفق به کسب افتخاراتی همچون برنده‌ی جوایز بهترین فیلم داستانی (جایزه بزرگ) و بهترین صدا از سی و سومین جشنواره‌ی فیلم کوتاه تهران، منتخب بخش اصلی در سی و پنجمین جشنواره‌ی جهانی فجر، برنده‌ی جایزه‌ی دوم فیلم های مستقل از ششمین جشنواره‌ی فیلم خورشید، برنده‌ی جایزه‌ی بهترین فیلم بخش فارغ‌التحصیلان از یازدهمین جشنواره‌ی دانشجویی سایه، برنده‌ی جوایز بهترین فیلم کوتاه و بهترین کارگرانی فیلم کوتاه از جشنواره‌ی فیلم‌های ایرانی سانفرانسیسکو و حضور در بخش فیلم‌های کوتاه معناگرا در شانزدهمین جشنواره‌ی بین‌المللی فیلم داکا بوده است.

«تناوب» روزمره‌گی یک انسان در بند‌شده را روایت می‌کند. زندگی یک زندانی که مسلماً خواهان رهایی است، اما امیدی به آن ندارد و از تکرار لحظات یکنواخت سلول به ستوه آمده است و با دیدن توپ بار دیگر امیدهای‌اش برای رهایی زنده می‌شوند. روشن و خاموش شدن متناوب دو چراغ چشمک‌زن در سلول به زندانی تفهیم می‌کند که ارتباط ذهنی خود را با چراغ حفظ کند و او را به مثابه‌ی انسانی که هرازگاهی به ملاقات‌اش می‌آید بداند. از جهتی دیگر، تعلیقی در فیلمنامه دیده می‌شود و مخاطب هر آن انتظار دارد که گروه پسران نوجوان خارج از محوطه‌ی زندان اقدامی برای رهایی زندانی انجام دهند، اما آن‌ها نیز خود را به زمان مقید می‌دانند؛ شاید هنوز زمان رهایی فرا نرسیده است و آن‌ها اولویت را در رهایی خودشان از نظامیان دانسته‌اند. «تناوب» تصویری است از پسران نوجوان و مرد زندانی که در راستای میل به آزادی آن‌ها درک می‌شود، با یک تفاوت و آن این که رهایی زندانی به مراتب از رهایی پسران نوجوان مشکل‌تر است و حتا شاید امیدی به رهایی او نباشد.

همچنین می‌توان فیلمنامه‌ی «تناوب» را تلاشی در راستای ایجاد فضایی مبتنی بر تصویر و رها از قید گفت و گو دانست که نشان می‌دهد برای خلق فیلمنامه‌ای خوب حتماً نیاز نیست که به سراغ فضایی پر گفت و گو و پر سر و صدا رفت. به عنوان یک ویژگی دیگر از این فیلمنامه می‌توان به استفاده‌ی نویسنده/کارگردان از تصاویری استوری‌بوردی در متن نوشته اشاره کرد که حاکی از تلاش در راستای طراحی دقیق برای فضاسازی و ساخت اثر است. به باور ما فیلمنامه‌هایی از این قبیل می‌توانند به عنوان الگوهایی مناسب از آثار مبتنی بر فضاسازی باشند و به خوبی نشان می‌دهند که در سینما، و به ویژه فیلم کوتاه، می‌توان با استفاده از قدرت تصویر و بهره‌گیری از ابزارهای موجود جهت مصور کردن فیلمنامه در مرحله‌ی نگارش غنای بیشتری به اثر سینمایی بخشید؛ سینمایی که بارها و بارها به حق شنیده‌ایم که هنر «تصویر» است.

علی خوشدونی فراهانی درباره‌ی روند شکل‌گیری این فیلمنامه و فضای ویژه‌اش برای ۲۴ فریم چنین نوشته است:

فیلمنامه‌ی «تناوب» به عنوان یک ایده‌ی اولیه چند سالی بود فکرم را درگیر کرده بود. یکی دو بار چند سال پیش به سرم زد که آن را بسازم، ولی هر بار به نظرم می‌آمد شرایط تولید دانشجویی در آن زمان باعث می‌شود نتیجه‌ی کار آن‌طور که دل‌ام می‌خواهد نشود. در ابتدا به این فکر نمی‌کردم کار با دیالوگ است یا نه، ولی هنگام نوشتن، وقتی سکانس‌های اولیه را سر و شکل می‌دادم، متوجه شدم تمام نظم و ساختار زندان و همین‌طور ارتباط نظامیان با زندانی بدون دیالوگ شکل می‌گیرد. برای همین فکر کردم این ساختار ارتباطی غیر کلامی را تا انتهای فیلم حفظ کنم. گاهی می‌بینم در بعضی نظرها در خصوص فیلم این‌طور عنوان می‌شود که دلیل حذف دیالوگ تاکید بر بی‌زمانی و حذف جغرافیا از فیلم است که این‌گونه نبوده است. منطق هر فیلم را خودش می‌سازد و برای من، به عنوان نویسنده، باورش سخت بود که دنیای آدم‌های فیلم را که از ابتدا با رفتار و نشانه ارتباط برقرار می‌کنند، به یکباره از جایی بخواهم این منطق را با آوردن دیالوگ بشکنم.

دریافت فایل PDF فیلمنامه:

فیلمنامه تناوب

تنظیم مطلب و آماده‌سازی فیلمنامه: محسن خانی‌پور

نظر شما !!
  1. امیرمحمد اخوان

    با سلام و خدا قوت
    خواهشا همراه فیلمنامه ها خود فیلم نیز گذاشته بشه چون بعضی فیلم ها به راحتی قابل دسترسی نیستن.

  2. امیر محمد اخوان

    باسلام . خواهشا فیلمنامه ها رو با خود فیلم بذارید چون دسترسی به بعضی فیلم آسون نیست. با تشکر

  3. اقبال

    سلام دوستان
    کسی مى دونه از چه نرم افزاری برا استوری بوردش استفاده کرده ؟!…