آموزش: فیلمنامه‌های منتخب فیلم کوتاه – ۳۳: مثل بچه‌ی آدم

۲۴ فریم – سرویس آموزش: سی و سومین فیلمنامه از مجموعه‌ی «فیلمنامه‌های منتخب» فیلم کوتاه سرویس آموزش ۲۴ فریم «مثل بچه‌ی آدم» نوشته‌ی «آرین وزیردفتری» است. این فیلم موفق به کسب جوایز و افتخاراتی همچون برگزیده‌ی بخش سینه فونداسیون هفتاد و یکمین دوره‌ی جشنواره‌ی کن (۲۰۱۸)، نشان شایستگی بهترین فیلمنامه از نهمین جشن مستقل فیلم کوتاه، برنده‌ی جوایز بهترین کارگردانی، بهترین فیلمنامه، بهترین بازیگر زن و دیپلم افتخار بهترین بازیگر مرد از پانزدهمین جشنواره‌ی نهال، برنده‌ی جوایز بهترین کارگردانی، بهترین بازیگر زن و بهترین فیلمبرداری از پانزدهمین جشنواره‌ی سایه و برگزیده شده در بیست و یکمین جشنواره‌ی فیلم شانگهای چین، بخش مسابقه‌ی چهل و ششمین جشنواره‌ی فیلم هوئسکا اسپانیا، بیست و چهارمین جشنواره‌ی فیلم درامای یوانا، بیست و نهمین جشنواره‌ی فیلم کوتاه سائوپائولو، بیست و سومین جشنواره‌ی فیلم اسپلیت کرواسی، شانزدهمین جشنواره‌ی فیلم تیرانا آلبانی، بیست و دومین جشنواره‌ی فیلم کوتاه بروکسل بلژیک، بیست‌و نهمین جشنواره‌ی فیلم فویل ایرلند، پنجاه و نهمین جشنواره‌ی فیلم برنو ۱۶ جمهوری چک و نوزدهمین جشنواره‌ی فیلم کوتاه ازمیر ترکیه و … شده است.

«مثل بچه‌ی آدم» ما را به یاد جنگ‌ها و نبردهای پروتاگونیست و آنتاگونیست می‌اندازد. نیروی خیری که برای غلبه بر نیروی شر، مطابق اصول کلاسیک، ابتدا آسیب می‌بیند و در انتها خود را باز می‌یابد و در انتها، علی‌رغم شانس کم برای پیروزی، فاتح این نبرد می‌شود. اما «مثل بچه‌ی آدم» در پایان‌بندی خود این اصول را دستخوش تغییراتی می‌کند و نویسنده پایان را آن‌گونه می‌نویسد که گویی نیروی خیر، علی‌رغم شایستگی برای پیروزی، شکست می‌خورد و در واقع بر این نکته تأکید می‌کند که هر نیروی «خیری» لزوماً بر نیروی «شر» مقابل خود پیروز نمی‌شود. شخصیت‌های اصلی قصه نیز در شکل‌دهی به این موقعیت به خوبی به کمک نویسنده می‌آیند: شخصیت پسربچه در مقابل دختری جوان. پسری که برای غلبه بر نیروی بد داستان، سعی می‌کند از کالبد بچه‌گانه‌اش خارج شود و برای اثبات جنبه‌ای سیاه از نیروی «شر» داستان (سارا) حاضر می‌شود خود را در دنیای بزرگ‌سالان وارد کند. اما این تلاش در مقابل ذات او که مطالبات متناسب با سن‌اش را اقتضا دارد، به ثمر نمی‌نشیند و او را با شکست روبه‌رو می‌کند. در واقع «مثل بچه‌ی آدم» نشان می‌دهد گاهی برای پیروزی و غلبه بر طرف مقابل «مثل بچه‌ی آدم» بودن کفایت نمی‌کند.

«آرین وزیردفتری»، نویسنده و کارگردان اثر، درباره‌ی روند نگارش و ساخت «مثل بچه‌ی آدم» برای ۲۴ فریم چنین نوشته است:

فیلمنامه‌ی «مثل بچه‌ی آدم» را سال ۹۴ نوشتم. همان زمان فیلمنامه را، برای پیدا کردن سرمایه ساخت‌اش، به جشنواره‌های فیلمنامه‌نویسی داخلی و خارجی مختلفی فرستادم، اما اقبالی نیافت و شرایط ساخت‌اش ایجاد نشد. بعد هم «هنوز نه…»‌ پیش آمد و دیگر تصمیمی جدی برای ساختن‌‌اش نداشتم، تا این‌که به واسطه‌ی جایزه‌ی استعدادیابی و حمایت از تولید اثر بعدی در جشنواره‌ی فیلم کوتاه تهران سراغ طرح‌ها و فیلمنامه‌های کوتاه قبلی رفتم. در آن مقطع دوست داشتم به کل از فضای فیلم قبل، در متن و اجرا، فاصله بگیرم و این فیلمنامه از هر جهت با «هنوز نه…» تفاوت زیادی داشت. پس با برخی تغییرات ساختاری و چندین بار بازنویسی متن قبلی به نسخه‌ی نهایی آن رسیدم و مرتکب ساختن‌اش شدم! مثل همه‌ی این سال‌ها «شادی کرم‌رودی» در پروسه‌ی نوشتن و چندباره نوشتن فیلمنامه اصلی‌ترین یار و همراه من بوده و از این جهت بخش زیادی از فیلمنامه و به‌ویژه طراحی شخصیت «سارا» حاصل مشاوره و زحمات اوست.

فیلمنامه‌ی پیش‌رو آخرین نسخه‌ای است که به گمان‌ام ۱۰ روز پیش از شروع تولید (در نیمه‌ی تابستان ۹۶) تایپ و بازنویسی کردم. سکانس‌ها و صحنه‌هایی از این فیلمنامه در نسخه نهایی فیلم حذف شده و فکر می‌کنم یکی از جذابیت‌های مطالعه‌ی فیلمنامه مرور تفاوت‌ها بین این دو است و شاید اثباتی بر این فرضیه که فیلم هم‌چون موجودی زنده و پویا تا آخرین مرحله‌ی پساتولید در دستان تو به حیات ادامه می‌دهد و اگر خوش‌شانس باشی شاید از آن به بعد هم در ذهن چند‌ نفری، و دور از دستان تو، به زندگی‌اش ادامه دهد.

تا همیشه ممنون و مدیون دوستان حرفه‌ای و مهربانی هستم که با خواندن فیلمنامه‌ی پیش رو، تمام توان‌شان را برای به تصویر کشیدن‌ و خلق آن خرج کردند. امیدوارم مطالعه‌اش خالی از لطف نباشد و خوشحالم که ۲۴ فریم آن را منتشر می‌کند.

دریافت فایل PDF فیلمنامه:

فیلمنامه مثل بچه آدم

تنظیم مطلب و آماده‌سازی فیلمنامه: محسن خانی‌پور