آموزش: فیلمنامه‌های منتخب فیلم کوتاه – ۵۳: نفر سوم

۲۴ فریم – سرویس آموزش: پنجاه و سومین عنوان از مجموعه «فیلمنامه‌های منتخب» سرویس آموزش ۲۴ فریم به فیلمنامه‌ی «نفر سوم» نوشته‌ی «پویا امین پوری» اختصاص یافته است. این فیلم برنده‌ی جوایز ویژه‌ی هیئت داوران، بهترین فیلم از نگاه تماشاگران در بخش مسابقه و بهترین صدا از جشنواره‌ی نهال شانزدهم (۱۳۹۸) و همچنین منتخب سی و ششمین جشنواره‌ی فیلم کوتاه تهران (۱۳۹۸) بوده است.

شب… سه مرد… سه حلقه‌ی ازدواج… یک سیلوی نقره‌ای… دو جسد… و یک قاتل روانی متوهم چنگال‌به‌دست… همه چیز مهیای شکل‌گیری یک داستان پلیسی و معمایی جذاب است؛ کاری که «نفر سوم» به خوبی از پس آن برمی‌آید. فیلمنامه شروعی پرانرژی و پرسش‌برانگیز دارد و در ادامه سه خط روایی را در پیش می‌گیرد: مرد ۱ و همسرش، مأمور ۱ و همسرش، مأمور ۲ و صاحب رستوران. در ادامه این سه خط روایی به شکلی پیچیده در هم تنیده می‌شوند و هر چه به سمت انتها می‌رویم از قطعیت درک سیر وقایع کاسته شده و تردید ما نسبت به صحت برداشت‌های‌مان فزونی می‌یابد. چند عامل سبب شده‌اند که «نفر سوم» در حفظ ساختار منسجمی برای روایت خود موفق عمل کند: اول، استفاده‌ی هوش‌مندانه‌ی نویسنده از خط روایی مرد ۱ و همسرش در هتل که به نوعی نقش مک‌گافین را بازی می‌کند و سبب می‌شود، علی‌رغم نقش انحرافی در داستان با توجه به پیرنگ اصلی، فیلمنامه به شکلی درگیرکننده‌تر به سمت ضربه‌ی نهایی خود حرکت کند. دوم، انتخاب فیلمنامه‌نویس در تقطیع فیلمنامه به سکانس‌هایی نسبتاً کوتاه به همراه توضیحات میزانسنی، ترکیب صحنه‌های فلش‌بک با زمان حال، نوعی تدوین موازی در سطح نوشتار بین وقایع، توزیع اطلاعات به شکل گام‌به‌گام و ایجاد تنش و تعلیق، همگی تمهیداتی هوش‌مندانه هستند که مسبب شکل‌گیری داستانی پرکشش شده‌اند. سوم، دقت نویسنده در بازی میان راویان داستان و انتخاب شخصیت کانونی (focalizer به بیان ژراژ ژنت) از نوع راوی اعتمادناپذیر (بیمار روانی متوهم) نیز باعث شده است که این داستان شکلی غافل‌گیرکننده پیدا کند. «نفر سوم» از همان مؤلفه‌های آشنایی بهره می‌برد که امین پوری پیش‌تر در فیلمنامه‌ی دیگرش، «چرخ»، نیز به آن‌ها علاقه نشان داده بود و این خود جای امیدواری‌ست که در میان انبوه فیلم‌های کوتاه با مضامین تکراری و کم‌رمق، فیلم‌های کوتاهی در ژانرهای شناخته‌شده و سینمایی‌تر ساخته می‌شوند. و اما در مورد پایان‌بندی، ممکن است انتخاب نویسنده برای تکمیل ساختار «نفر سوم» را بسیار بپسندید یا کاملاً از آن بدتان بیاید؛ ولی یک چیز مسلم است: با پایان متعارفی برای یک داستان پلیسی-معمایی روبه‌رو نخواهید شد.

«پویا امین پوری»، نویسنده و کارگردان «نفر سوم»، درباره‌ی فیلم خود برای ۲۴ فریم چنین نوشته است:

فیلم کوتاه «نفر سوم» سومین تجربه‌ی من در مدیوم فیلم کوتاه است که تلاش کردم به دنبال دو فیلم قبلی، دستور زبان سینما را برای روایت قصه و به فراخور داستان برای فضاسازی و ایجاد لحن و تعلیق به کار بگیرم.

دریافت فایل PDF فیلمنامه:

فیلمنامه نفر سوم