en
سه شنبه ۱۴ مرداد ۱۳۹۹

صفحه اصلی - نقد - داستانی - فیلم کوتاه (۲۰۱۸) Fauve، برنده جایزه ویژه هیئت داوران از جشنواره ساندنس، را این‌جا ببینید و نقد آن را بخوانید

۲۴ فریم – علی اکبر رنجبر: فیلم کوتاه (۲۰۱۸) Fauve، برنده جایزه ویژه هیئت داوران از جشنواره ساندنس، را در انتهای مطلب ببینید و نقد آن را بخوانید.

این داستان ادامه دارد …

سرآغاز:

سیاهی. شنیدن صدای حشراتی بر سیاهی به عنوان نمایندگان طبیعت به گوش می رسد. روشن شدن تصویر. نمایی از لاشه واگن قطار. ترکیب بندی کجی از واگن، که یکی از کارکترهای اصلی فیلم در آن زندانی شده است. بهم خوردن تناسب و تقارن محیطی توسط سازه ای انسانی مهمترین تاثیری است که اولین پلان فیلم به مخاطبش می دهد. گرفتار شدن یکی از کارکترها در واگن کاشتی است که باید دید در ادامه به چه برداشتی منجر خواهد شد.

سر و صدای اعتراض پسر به گوش می رسد. پسری که توسط دوستش در یکی از اتاق های واگن زندانی شده است. با دالی این ِدوربین، سرانجام به تعادلی در ترکیب بندی می رسیم. در باز می شود و پسر بچه از اتاقک فلزی بیرون می آید. اولین دیالوگ های ساده فیلم ما را وارد بازی کودکانه آنها می کند. بازی ایی که سرانجام باید دید چه کسی برنده و چه کسی بازنده آن خواهد بود.

با کات به زاویه مقابل، ما دو پسر بچه را محصور در قاب پنجره زرد رنگ قطار می بینیم. اخطار اولیه و پیش بینی نهایی در این قاب به مخاطب داده می شود. خطری که رنگ زرد پنجره پیام آور آن است و پیش بینی ایی که دیالوگ پسر نارنجی پوش به آن اشاره می کند:

هر کی اول بخنده مرده اس!

چه کسی بازنده این بازی خواهد بود؟ در شکلک بازی آنها، خود پسر نارنجی پوش اولین کسی است که می خندد. کاشتی مجدد. سرانجام در انتهای صحنه ِاول هر دوی آنها با خوشحالی از قطار بیرون می روند تا با شکل گرفتن نام فیلم بر روی دریچه قطار، با سرنوشت محتومشان مواجه شوند.

این آغاز شاید کامل ترین شروع ممکن برای فاو باشد چرا که ادامه­ فیلم چیزی جز بسط همین مولفه های اولیه به تصویر در آمده نیست. نقش انسان در تخریب محیط زیست شاید بزرگترین نقدی است که فیلمساز به دنبال ارائه آن است، اما این کار نه به واسطه دیالوگ که بوسیله زبان گویاتر تصویر انجام می گیرد. فاو از روایت پیچیده ای استفاده نمی کند. دو پسر بچه در میان بازی های کودکانه شان محکوم به پذیرش سرنوشت دردناکشان می شوند. همین و بس.

در فاو، گناه پدران به پای پسرانی نوشته می شود که از هیچ چیز آنگونه که باید و شاید خبر ندارند. اما مگر نه اینکه همیشه غافلگیری های بزرگ زندگی در کمال بی خبری و معصومیت انسان ها رقم می خورد؟ مگر نه آنکه فرو رفتن پسربچه ای بی خبر از همه چیز، در باتلاق سازه های انسانی است که می تواند اوج تراژدی ممکن را خلق کند؟ امری که اگر گریبان فردی دخیل تر را می گرفت شاید تا این اندازه تاثیرگذار به نظر نمی رسید.

میانه:

پسر بچه ها شاد و سرزنده از واگن قطار بیرون می آیند. مواجه با واگن مخروبه دیگری، تشدید تقابلی است که دارد آرام آرام در زیر لایه داستان شکل می گیرد. سردی و رنگ پریدگی سازه های انسانی در تضاد با سرزندگی عوامل طبیعی به چشم می خورد. با تظاهر پسرک نارنجی پوش به آسیب دیدن، بازی کودکانه آنها ادامه می یابد. اهمیت فضای خارج از قاب برای مواجه کردن مخاطب با فریب های انسانی، سازنده تلعیقی است که تا پایان فیلم ادامه می یابد. پسرک بعد از بلند شدن از زمین به روباهی اشاره می کند که در پشت سر دوستش دیده است. تیلور برای از دست ندادن امتیاز، فریب حقیقت دوستش را نمی خورد. بازی ادامه دارد. برنده شدن در بازی از هر چیز مهمتر است. سرانجام با دیدن ردی از ریل های قدیمی قطار که در میان علف های هرز در حال ناپدید شدنند، صحنه دوم به پایان می رسد. آیا مکث دوربین با لنز واید و عمق میدان زیادش بر روی این منظره به شکست آرام اما دردناک انسان در برابر طبیعت اشاره دارد؟ آیا نتیجه نهایی نبردِمیان انسان و طبیعت را نمی توان از همین مکث معنادار استنباط کرد؟

عبور از میان علف های هرز و صحبت در مورد خوردن روباه، رسیدن به فنس و عبور از آن، نگاه مبهوت به خانه ای به نسبت متروکه و سرانجام فرار از دست ماشینی عظیم الجثه، صحنه های هستند که به نظر می رسد همگی در راستای تقویت همان تقابل های دوگانه در میانه فیلم گنجانده شده اند. حضور عوامل انسانی و تقابل آن با عوامل طبیعی.

اما سرازیر شدن بچه ها در نمایی اکستریم لانگ شات از دیواره خاکستری تپه به درون گودال را می توان همچون وارد شدن ماهی ِکوچکی به درون دهان والی عظیم تعبیر کرد. مناسبات بازی در حال تغییر است. بر خلاف مقدمه و موخره­ به نسبه طولانی، حادثه مرکزی فیلم سریع اتفاق می افتد. تیلر در باتلاق ناشناخته گیر می کند. دوستش که فکر می کند همه چیزی در ابعاد همان معصومیت و بازی کودکانه ادامه دارد به او نزدیک می شود اما دستش را نمی گیرد تا مبادا امتیازی از دست بدهد. پسرک نارنجی پوش برنده بازی می شود اما چند ثانیه بعد با شیطنت تیلور در باتلاقی که بازگشتی نمی توان برایش متصور شد فرو می رود. بازی دارد به لحظات پایانیش نزدیک می شود. تیلور بی نتیجه به دنبال کمک می دود و ما صدای فریاد آمیخته با درد و ترس و ناامیدی دوستش را با کات بک های ماهرانه کارگردان می شنویم. صدایی که در عظمت دنیای اطراف گم می شود و معصومیتی که قربانی می گردد. قربانی خشم خاموش طبیعت ِمورد تجاوز قرار گرفته. دیزالوهای فیلم را می توان تابع قدرت نمایی طبیعت دانست. محو کردن وجود انسان در چشم اندازهای طبیعی، خود نشان دهنده برنده و بازنده نهایی این بازیست.

پایان:

تیلور با شانه های افتاده در طول جاده به پیش می رود. شانه های افتاده ای که نشان از سنگینی دردی دارد که دردرونش آن را احساس می کند. مقصر یا قربانی؟ دوست یا دشمن؟ رفیق یا قاتل؟ نسبتش با وقایع به وقوع پیوسته را چگونه می توان تحلیل کرد؟ ماشینی از پشت می آید. تیلور سوار می شود. در سکوت به حرفهای زن گوش می دهد اما به محض اینکه برای جوابگویی دهن باز می کند با وقفه ای مواجه می شود. ماشین می ایستد و او نگاهش به روباهی می افتد که در میان طبیعت سرسبز دیده می شود. تعادل زیبایی در همه چیز به چشم می خورد. از قاب بندی کجواگن ِدر ابتدای فیلم می رسیم به تقارن بی نظیر دشتی سرسبز در انتها. از امری مصنوع به حقیقتی زنده. از تصنعی رو به زوال به اصالتی دامنه دار. پسرک نارنجی پوش ِزندانی در پلان اول فیلم، گویی در انتها جایش را به روباه آزاد می دهد. بالاخره در نبرد ادامه دار میان انسان و طبیعت یکی باید پا پس بکشد. فاو را می توان حکایت اجبار انسان به پا پس کشیدنش در برابر طبیعت دانست. حکایت کوچکی انسان در قبول شکست نهایی اش در برابر بزرگی طبیعت. فاو در انتها به ما می آموزد که همیشه بردن به نشانه پیروزی نهایی نیست. همانگونه که پسر بچه نارنجی پوش بازی با دوستش را می برد اما سرانجام می میرد، باید مواظب بود که تصرف و پیروزی نهایی انسان به قیمت نابودی اش در برابر طبیعت منجر نشود.

 

فیلم کوتاه (۲۰۱۸) Fauve، برنده جایزه ویژه هیئت داوران از جشنواره ساندنس، را این‌جا ببینید و نقد آن را بخوانید

  1. فرزین گفت:

    سپاس از نقدتان

    لطفا فیلم کوتاه های این چنینی با تقد بیشتر منتشر کنید
    سپاس

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

24 فریم | همه چیز درباره فیلم کوتاه