میزگرد «رادیو گفت‌وگو»: بررسی وضعیت فیلم کوتاه در سینمای ایران

۲۴ فریم: برنامه این هفته «سینما معیار» از «رادیو گفت‌وگو» به بررسی وضعیت فیلم کوتاه در سینمای ایران اختصاص داشت. این برنامه تحلیلی را که با حضور منتقدان سینما و فیلمسازان کوتاه برگزار شد، می‌توانید این‌جا بشنوید و یا دانلود کنید.

گزیده‌ای از صحبت‌های مطرح شده در این برنامه به شرح زیر است:

در این برنامه آریان گلصورت با اشاره به این که فیلم کوتاه تفاوت خاصی با فیلم‌های بلند سینمایی نداشته و صرفا مدت زمان کوتاهی را در اختیار دارد، گفت: کارکردهای فیلم کوتاه بستگی به نوع نگاه فیلمسازهای مختلف دارد. برای مثال عده ای از فعالان این حوزه فیلم کوتاه را به عنوان مسیری برای دستیابی به سینمای بلند داستانی می‌دانند و عده ای دیگر به موضوع فیلم کوتاه نگاه جدی تری دارند. وی با بیان این که فیلم کوتاه هویت مستقل خودش را دارد، اظهار داشت: داستان و روایت مورد نظر فیلم ساز است که مدت زمان فیلم را تعریف می‌کند.این کارشناس سینما همچنین در ادامه افزود: در حال حاضر بسیاری از کارگردان های مطرح فیلم های سینمایی بلند، در برخورد با داستان های مختلف به تولید فیلم کوتاه روی می آورند، چرا که روایت و داستان خود را مناسب فیلمی کوتاه می بینند. وی با اشاره به این که فیلم کوتاه را نمی توان در چهارچوب های تنگ محدود کرد، عنوان کرد: تولید فیلم کوتاه یا دستیاری کارگردان در یک فیلم سینمایی می تواند مسیری مناسبی برای کسب تجربه باشد.

آریان گلصورت با اشاره به این که فضای کار در فیلم کوتاه همواره راحت تر از فیلم های سینمایی بلند مدت است اظهار داشت: هدف کسب تجربه در روند تولید یک فیلم کوتاه نمی تواند از تولید یک اثر مستقل ممانعت کند. وی با اشاره به فضای سینمای هنر و تجربه در ایران، توضیح داد: اکران فیلم های سینمایی بلند در فضای هنر و تجربه امری شکست خورده است، چرا که فیلم های سینمایی بلند اکران شده در این فضا، در بخش کسب درآمد عملکرد موفقی را نداشتند. این کارشناس سینما همچنین در ادامه افزود: شایسته است که بودجه های تولیدی انجمن سینمای جوان به جای آن‌که در اختیار عده‌ای خاص قرار گیرند، صرف زیر ساخت‌ها و فراهم آوردن امکان مناسب برای پخش و نمایش فیلم‌ها شوند. وی با اشاره به لزوم ایجاد پاتوق های فیلم کوتاه در کشور، اظهار داشت: فیلم های کوتاه تولید شده در کشور باید به واسطه پاتوق های مختلف، فرصت درآمدزایی داشته باشند.

در این برنامه علیرضا قاسمی با اشاره به این که فیلم کوتاه یک موضوع جدی در سینما به شمار می آید، گفت: نگاه افراد مختلف به سینمای کوتاه همواره نگاهی پل محور و گذرا است چرا که بسیاری از فعالان حوزه فیلم، سینمای بلند و داستانی را مدیوم جدی سینما تعریف می کنند. وی با اشاره به این که آموزش فیلم سازی نیازمند اقدامات و ممارست های علمی است، اظهار داشت: بدون شک تولید و ساخت فیلم را نمی توان در خانه و با خواندن کتاب فرا گرفت، بر همین اساس یک فیلم ساز تازه کار نیازمند کسب تجربه و مهارت در محیط عملی است.

این کارگردان فیلم کوتاه با اشاره به این که کار عملی سینما بسیار گران قیمت و پر هزینه است، عنوان کرد: تولید و ساخت فیلم سینمایی در مدیوم های مختلف از عهده سرمایه های شخصی افراد خارج است. وی همچنین در ادامه اضافه کرد: گران بودن کسب تجربه در حوزه فیلم سینمایی بلند افراد مختلف و علاقه مند به این حوزه را به سمت ساخت و تولید فیلم های کوتاه سوق می دهد.

علیرضا قاسمی با اشاره به این که هزینه های ساخت و تولید یک فیلم کوتاه بسیار ارزان تر از فیلم های سینمایی بلند است، اظهار داشت: ارزان بودن سینمای کوتاه نسبت به سینمای بلند در طول سال ها باعث شده تا مدیوم فیلم کوتاه به عنوان پلی برای گذر فیلم سازان شناخته شود. وی همچنین در ادامه افزود: استعدادهای کشف شده در حوزه فیلم کوتاه همیشه به واسطه تهیه کنندگان خوب به سمت تولید فیلم های سینمایی بلند گرایش پیدا می کنند.

این کارگردان فیلم کوتاه با اشاره به این که در حال حاضر بسیاری از فیلم کوتاه سازان خوب ایرانی درگیر کارهای بلند سینمایی هستند، عنوان کرد: امروزه معتبرترین جایزه ها و جایگاه های فیلم کوتاه در میان مردم و اصحاب رسانه و سرمایه ناشناخته هستند. وی همچنین در ادامه تصریح کرد: فیلم های سینمایی بلند همیشه در کنار مردم ، اصحاب رسانه و سرمایه را در اختیار دارند و به همین دلیل فیلم سازهای کوتاه به سمت تولید کارهای بلند و داستان روی می آورند.

در این برنامه پویا نبی با اشاره به این که فیلم کوتاه یک مدیوم جدی سینمایی بوده و هویت مستقل خود را دارد، گفت: فیلم کوتاه علاوه بر یک مدیوم مستقل یکی از عناصر بسیار جدی شبکه های مختلف تلویزیونی کشورهای صاحب سینما است. وی با اشاره به این که فیلم کوتاه در دانشگاه های کشورهای توسعه یافته در حوزه سینما یک رشته مستقل به شمار می آید، اظهار داشت: در حال حاضر حدود بیش از ۲ هزار جشنواره فیلم در سراسر دنیا وجود دارند که به صورت ویژه مدیوم فیلم کوتاه را مورد توجه قرار داده اند.

این کارگردان فیلم کوتاه همچنین در ادامه افزود: بسیاری از فعالان فیلم کوتاه در کشورهای توسعه یافته در حوزه سینما سال های بسیاری را به صورت جدی در حوزه فیلم کوتاه می مانند و تمامی تولیدات خود را در مدیوم های کوتاه به ثمر می رسانند، در حالی که علاقه زیادی به قرارگیری در مسیر سینمای بلند یا داستانی ندارند. وی با اشاره به گسترش آموزشگاه ها و جشنواره های فیلم کوتاه در ایران، عنوان کرد: در سال های اخیر فیلم کوتاه و تولید آن در برخی از جشنواره های فیلم در ایران مورد توجه قرار گرفته است، در حالی که بسیاری از آموزشگاه های سینمایی نیز آموزش ساختار فیلم کوتاه را در اولویت خود قرار داده اند.

پویا نبی همچنین در ادامه اضافه کرد: متاسفانه در کشور ایران کتب درسی یا منابع علمی معتبر در حوزه فیلم کوتاه به ندرت یافت می شوند، در حالی که کشورهای پیشرو در این حوزه منابع علمی بسیار غنی و متعددی را در حوزه فیلم کوتاه در اختیار دارند. وی با اشاره به ارتباط سینمای بلند با فیلم کوتاه، توضیح داد: فضای فیلم کوتاه در کشور به محلی برای آزمون و خطای افرادی مبدل شده است که دوستدار سینما هستند و علاقه جدی به آموختن اصول سینما دارند. این کارگردان فیلم کوتاه با اشاره به این که برخی از فعالان فیلم کوتاه به امید ورود به سینمای بلند در حوزه فیلم کوتاه فعالیت می کنند، عنوان کرد: فیلم کوتاه می تواند یکی از راه های ورود به سینمای بلند باشد، در حالی که ساختارهای تکنیکی و اصولی منحصر به خود را دارد.