یادداشت یک فیلمساز: از سانسور سازمان‌یافته باندهای دولتی فعال در فیلم کوتاه تا اداره نظارت

۲۴ فریم: به نظر می‌رسد مهم‌ترین اتفاق مربوط به جشنواره فیلم کوتاه تهران، قبل از شروع رسمی این جشنواره رخ داده است. ماجرای سانسور و توقیف گسترده (به نسبت سال‌های گذشته) تعدادی از فیلم‌های حاضر در بخش‌های مختلف این جشنواره، نگرانی‌هایی را برای اهالی فیلم کوتاه به وجود آورده است. آیا این روند به محافظه‌کاری بیشتر فیلمسازان فعال در فیلم کوتاه خواهد انجامید؟ انجمن سینمای جوان به عنوان نهاد دولتی متولی این جشنواره چه مسئولیتی در مورد این اتفاق دارد؟ نقش باندهای دولتی فعال در حوزه فیلم کوتاه در کشیدن کار به این‌جا چه اندازه است؟ ۲۴ فریم تلاش می‌کند در جهت شفاف‌تر شدن ابعاد مختلف این اتفاق، قدم بردارد. چون معتقدیم سکوت رسانه‌ای و عدم مطالبه‌گری نتیجه‌ای جز تضعیف فیلمسازان مستقل کوتاه نخواهد داشت. پیش از این مطلبی را درباره همین ماجرا منتشر کرده بودیم. (این‌جا) در ادامه نیز بخش‌هایی از یادداشت یکی از فیلمسازان کوتاه و عضو ایسفا را برای ادامه بحث منتشر خواهیم کرد. هر چند در جهت رعایت استاندارد انتشار، تغییراتی در متن داده شده است.

«اداره نظارت وزارت ارشاد دولت دوازدهم پس از مشخص شدن اسامی فیلم‌های قابل نمایش در جشنواره فیلم کوتاه توسط هیات‌های انتخاب، دست به کار شده و در اقدامی بی‌سابقه تعدادی فیلم را توقیف کرده است. این شکل توقیف گسترده و علنی در حالی اهمیت می‌یابد که بدانیم سیستم سانسور و قلع و قمع تفکرات متفاوت از جریان حاکم بر فیلم کوتاه، پیش از رسیدن به اداره نظارت به صورت سازمان یافته‌ای در جریان است. باندهای حاکم بر تولید فیلم کوتاه در ارگان‌های دولتی، بودجه‌ها و سرمایه‌های عمومی را با فیلترهای نظارتی متعدد برای حفظ نظم فکری و بخشنامه‌ای موجود بین دوستان، آشنایان و سرسپردگان فکری توزیع می‌کنند و عملا در این روند کنترل شده، جز احتمالا چند تار مو چیزی برای سانسور باقی نمی‌ماند!
از سویی غالب آثار کوتاه تولید شده که به لحاظ مالی مستقل و متعلق به بخش خصوصی هستند نیز مورد دندان گیری جز همان چند تار مو برای سانسور ندارند. چرا که خودسانسوری ناشی از نگرانی برای سرمایه هزینه شده، باعث می‌شود این آثار خود را کاملا با جریان‌های تولیدی، هنری و فکری حاکم بر جشنواره‌ها منطبق کنند. آن انگشت شمار آثار باقی مانده هم که تلاش می‌کنند به لحاظ فکری و مالی استقلال خود را حفظ کنند، توسط هیات‌های انتخاب جشنواره‌ها (که معمولا افرادی مشخص و خودی و حلقه‌ای بسته و محدود هستند) قلع و قمع می‌شوند و عملا این مراحل سانسور سازمانی و مدیریتی حق مطلب را به طور کامل ادا می‌کنند و چیزی برای اداره نظارت باقی نمی‌گذارند. حال ببینید آش چقدر شور شده که اداره نظارت وزارت ارشاد به صورت علنی دست به توقیف آثاری زده که این مراحل سانسور غیر مستقیم را گذرانده‌اند و دست بالا هزار تماشاگر در جشنواره فیلم کوتاه خواهند داشت!»

رضا نوروزی گوهر
عضو صنف فیلم کوتاه – ایسفا