en
جمعه ۴ مهر ۱۳۹۹

صفحه اصلی - آموزش - آموزش: تست بِکدِل چیست؟

۲۴‌ فریم – شهرزاد دادگر: حضور پررنگ زنان در هر جامعه‌ای یکی از شاخص‌های پیشرفته بودن آن به لحاظ فرهنگی به شمار می‌رود. از این رو در مطالعات فرهنگی جوامع، بخش قابل‌ملاحظه‌ای به تحلیل میزان حضور زنان در آثار هنری و فرهنگی اختصاص می‌یابد؛ تحلیلی که درباره‌ی سینما نیز مورد توجه قرار گرفته است. در این یادداشت، به معرفی یک تست، موسوم به «تست بِکدِل»، در راستای بحث مورد اشاره پرداخته شده است.

“این عجیب بود که فکر کنی تمام قهرمانان زن داستان‌ها، تا زمان جین آستین، نه تنها فقط از دید جنس مخالف، بلکه فقط در ارتباط با جنس مخالف دیده شدند.” [ویرجینیا وولف]

تست بِکدِل چیست؟

تست بِکدِل معیاری برای سنجش حضور و دیده‌شدن زنان در سینما و تلویزیون است که برای ارزیابی از سه شاخص اندازه‌گیری در ارتباط با شخصیت زنان قدرتمند استفاده می‌کند. این استاندارد، نام‌اش را از تصویرساز معروف، آلیسون بکدل گرفته است؛ کسی که درسال ۱۹۸۵ با کمیک استریپ  (Dykes to Watch Out For) ایده‌ی این تست را همراه با یک نقد بازیگوشانه به فیلم‌های مردسالارانه معرفی کرد.

علی‌رغم این که بکدِل خالق اصلی این تست نبود اما این تست با نام‌های «تست والاس-بکدِل» (چیزی که خود بکدل ترجیح می‌دهد)، «قانون بکدِل»، «قاعده‌ی بکدِل» و «شاخص فیلم مو» (Mo Movie Measure) نیز شناخته می‌شود. او ایده‌ی اولیه‌ی تست بکدل را از دوست‌اش لیزا والاس، زمانی که به دنبال ایده برای «لزبین‌هایی که باید مراقب‌شان بود» بود، گرفت و اعتبار این آزمون را با او تقسیم کرده است. او بعدتر نوشت که والاس این ایده را از مقاله‌ی «اتاقی از آنِ خود» نوشته‌ی ویرجینیا وولف الهام گرفته است.

ویرجینیا وولف در «اتاقی از آن خود» نوشته است: «با یک مرور سریع روی لیست فاخر شخصیت‌های زن داستان‌ها، فکر می‌کنم ارتباط بسیار ساده‌ای بین آن‌ها وجود دارد» همچنین این که شخصیت‌های زن در آثار ادبی، برخلاف زنان پیچیده‌ای که در دنیای واقعی زندگی می‌کنند و نفس می‌کشند، تقریباً همیشه از طریق «روابط‌شان با مردها» نشان داده می‌شوند.

چه فیلمی در تست بِکدِل موفق می‌شود؟

در تست بِکدِل، این سه سوال مطرح می‌شود:

۱- آیا حداقل دو شخصیت زن که اسم داشته باشند وجود دارد؟

۲- آیا شخصیت‌های زن با یکدیگر صحبت می‌کنند؟

۳- آیا شخصیت‌های زن درباره‌ی چیزی به جز «عشق» به یک مرد صحبت می‌کنند؟

این یک آزمون سرراست است برای سنجیدن فیلم، سریال و کتاب و چیزهای دیگر. این مسأله بسیار ساده به نظر می‌رسد، اما معمولاً فیلم‌های هالیوودی زیادی در این تست نا‌موفقند. از میان شخصیت‌هایی که در ۷۰۰ فیلم پرفروش بین سال‌های ۲۰۰۷ تا  ۲۰۱۴ حرف می‌زدند، فقط ۳۰٪ را زنان تشکیل می‌دادند. این در حالی‌ست که تنها در ۱۱٪ این فیلم‌ها، توازن بین جنسیت شخصیت‌هایی که حرف می‌زنند برقرار است. از ۳۰٪ زنانی که در فیلم‌ها حرف می‌زنند، تنها درصد کمی با شخصیت‌های زن دیگر حرف می‌زنند و از این درصد کم، درصد بسیار کم‌تری درباره‌ی چیزی به جز مردان با یکدیگر گفت‌وگو کرده‌اند.

آیا موفقیت در تست بِکدِل نشان دهنده‌ی عدم وجود تبعیض جنسیتی در اثر هنری است؟

تست بکدِل تنها می‌تواند حضور فعالانه‌ی زنان را در قالب داستان تا درجه‌ی مشخصی بسنجد. ممکن است یک اثر هنری این آزمون را با موفقیت بگذراند و همچنان حاوی محتوای تبعیض جنسیتی باشد. همچنین ممکن است اثری با قهرمانان زن برجسته در این آزمون شکست بخورد. از سویی، اثری ممکن است در این آزمون به خاطر دلایل غیرمرتبط به تعصبات جنسیتی شکست بخورد، مثلاً وقتی که زمینه‌ی کار برخلاف قواعد برابری جنسیتی عمل بکند.

موفقیت یا شکست در این آزمون لزوماً به این معنا نیست که زنان به درستی به تصویر کشیده شده‌ یا نشده‌اند. در واقع می‌توان گفت این تست شاخصی است برای سنجش حضور فعالانه‌ی زنان در فیلم و تلویزیون و ادبیات، و در عین حال توجه‌ها را به سمت «ناعدالتی جنسیتی در داستان» می‌کشاند. صنعت رسانه نشان داده است فیلم‌هایی که در آزمون بکدِل موفق هستند عملکرد مالی بهتری در گیشه دارند.

حرف آخر

به همین سادگی است؛ حالا شما هم می‌توانید برای فیلمنامه‌تان امتحان کنید و به یک برآورد واقعی برسید که چه‌قدر به این اصول وفادار بوده‌اید. فیلمنامه‌تان را دست بگیرید و شروع به خواندن کنید. سه سوال کلیدی آزمون را به خاطر بسپارید. وقتی که هر سکانس را به صورت مجزا سنجیدید، در نهایت می‌توانید به درصدی تقریبی از موفقیت فیلمنامه‌تان در آزمون بکدِل برسید؛ آزمونی که برای بهبود کیفیت حضور قهرمانان زن تأثیرگذار در فیلم و تلویزیون طراحی شده است.

 

منابع:

۱-  https://www.studiobinder.com/

۲- https://www.theatlantic.com/

۳- https://en.wikipedia.org/wiki/Bechdel_test

هم‌چنین می‌توانید این نوشته را در وبسایت مؤلف نیز مطالعه کنید.

آموزش: تست بِکدِل چیست؟

  1. مینا گفت:

    چه مطلب عالی ای بود، کاشکی بیشتر از این مطالب کار کنین.

  2. نگار گفت:

    این مطلب رو خیلی دوست داشتم، که اگر خونده بشه و بهش توجّه بشه، می‌تونه کمک بکنه به این‌که الگوهای مسلّط بازتولید نشن، چه در حوزه‌ی مطالعات جنسیتی، چه در حوزه‌های دیگه که امیدوارم درمورد اون‌ها هم مطلب کار بشه.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

24 فریم | همه چیز درباره فیلم کوتاه