en
جمعه ۴ مهر ۱۳۹۹

صفحه اصلی - نقد - داستانی - جغرافیای سکوت: درباره فیلم کوتاه مانیکور (آرمان فیاض) به بهانه اکران آنلاین

۲۴ فریم – مصطفی خانی‌پور: فیلم کوتاه مانیکور به کارگردانی آرمان فیاض فیلمی است که درهم تنیدگی‌اش را با جغرافیای محیطی از همان پلان ابتدایی‌اش تثبیت می‌نماید. پلانی لانگ‌شات که مدت زمانی بیشتر در مقایسه با پلان‌های دیگر فیلم دارد. مخاطب در ابتدا با یک نشانه‌ی دیداری مورد آشنای به ثبت رسیده درون کادر مواجه می‌شود. پلانی که شاید در نگاه اول ساده اما خبر از اموری ناآشنا می‌دهد. وجود المان‌های تصویری (غیرزبانشناسیک) دیگر در پلان آغازین نشان‌دهنده‌ی ازدحام و هرج‌و‌مرجی قریب‌الوقوع‌است. واریاسیون‌های فیلم از همین ابتدای فیلم کلید می‌خورد همچون سکوت شخصیت اصلی در مقابل قیل و قال اهالی روستا، پلان لانگ شات و دور در مقابل پلان‌های متوسط، غروب آفتاب در مقابل روشنای تصویر ابتدایی و …
بعد از پلان ابتدایی ما به درون فضای داستان فیلم می‌رویم. شخصیت‌ منفعل فیلم در محاصره‌ی لاین صوتی فیلم که ما را با نشانه‌ای آوایی روبرو و البته دنبال‌کننده‌ی همان خبر قریب‌الوقوع است. شخصیت اصلی فیلم در اکثر صحنه‌های فیلم مسکوت می‌ماند. در میان پلان‌هایی که سعی در قرار دادن بیننده درون داستان دارد، شاهد لانگ‌شات‌هایی هستیم که بار دیگر جغرافیای داستان را به ما یادآور می‌شوند‌. مانیکور سکوت خواسته شده! را برای شخصیت اصلی به همراه دارد. سکوتی که شاید گمان برود تنها ناشی از طرح روایی و فیلمنامه‌ بوده، اما در کنار پلان‌های لانگ شات، جبری بودن آن را به رخ می‌کشد.
دوربین نیز به تبع سکوت موجود کمتر حرکت کرده و موقعیت‌هایی ایستا را اختیار کرده است. در واقع دوربین با بودن در کنار شخصیت مسکوت و منفعل به ما در نزدیک کردن مخاطب با شرایطی که بر او مستولی گشته، کمک می‌نماید هر چند در این راستا هرگز به تصاویر ذهنی و روانی روی نمی‌آورد و تنها با قرار دادن او در کادر (و معمولن در میانه) سعی در انتقال درماندگی و استیصالش است. دوربین از همان ابتدا خود را در کنار شخصیت اصلی قرار می‌دهد، تا جایی که وقتی جمعیت برای برقراری تماس به بیرون کار حرکت می‌کنند، باز هم در کنار او می‌ماند. در انتها با دنبال کردن وی در آخرین اقدامش و البته نمای اینسرت از دستان شخصیت غایب به مجاز مرسلی می‌رسد که برای بیننده می‌تواند خبر از مدلول غایب بدهد. در واقع دوربین نیز از نشان دادن کلیت امر غایب امتناع می‌کند (امری که در طول فیلم تنها بوسیله‌ی ابژه‌ای دیگر برای مخاطب، سعی در ساختن تصویر یا ایده‌ای دارد). دوربین در انتها تنها با شخصیت اصلی و از طریق حرکت سعی در فاش نکردن رازی است که شخصیت اصلی تلاش دارد با انفعال و سکوت به این امر دست یابد.
نمای پایانی فیلم در واقع واریاسیونی از نمای ابتدایی در ارجاع جغرافیاییش است. قرار دادن دو خانه در دو سوی کادر و خورشیدی که در گوشه‌ی کادر در حال غروب کردن است، ترکیب تصویری‌ایست جهت انتقال مدلول‌های مورد نظر فیلمساز. دلالت‌های معنایی‌ای از قبیل فاصله‌ی فکری و شکاف فکری موجود و البته از دست رفتن امید برای رسیدن به یک نتیجه‌ی عاقلانه! سطح برفی موجود در فیلم از سویی تاکیدی است بر سکوت جغرافیایی درون فیلم. سکوتی که از توان شخصیت خارج است و وی چاره‌ای جز تسلیم شدن ندارد. مانیکور را می‌توان فیلمِ تصویر دانست. هر چند این عنوان از تاثیر عوامل دیگر نمی‌کاهد. در مانیکور حداقل شاهد تقدم عوامل دیداری در قیاس با عوامل زبانشناسیک هستیم. مخاطب، شخصیت اصلی را اغلب با نشانه‌هایی پیرازبانی می‌بیند. او گریه می‌کند، ناراحت می‌شود، در درونش فریاد می‌کشد، نگاه می‌کند اما به میزان معتنابهی کم حرف می‌زند …

  برچسب ها :

جغرافیای سکوت: درباره فیلم کوتاه مانیکور (آرمان فیاض) به بهانه اکران آنلاین

  1. محمد گفت:

    بیست و چهار عزیز دوره همی گرفتین واسه هم نوشابه باز می کنین؟من این فیلم به همراه فیلمهای دیگه ای که قبلا تو این سایت فیلمنامه و نقدهاشون رو خونده بودم رو دیدم.مطمئنا سواد بنده عقیمه که این (نشانشناسیک ها ) والفاظ دهن پر کنتون رو در فیلمها متوجه نشدم و…
    اصلا توجیه نقد برای فیلم کوتاه چیه؟به نظرتون این نقدهای فرامتنیتون که از حاشیه فیلم نوشته می شه نه خوده متن فیلم صدمه به جریان آزمون خطا و تجربی خانواده کوچک و ستم دیده فیلم کوتاه نیست؟

  2. زانیار گفت:

    پر واضح است که این نوشته و نوشته های قبلیتون نه یادداشتی به بهانه اکران که تبلیغی به بهانه اکران است. این مطلب نه نقد نه تفسیر نه تحلیل نه تبیین و نه حتی وصفی موشکافانه است. حتی متکلمانه هم نیست. جمله ها کاملا آبکی است. بگذریم. فیلم نه تنها یک وجب از موضوعش صرفا به مثابه موضوع فراتر نرفته که حتی از بیان درست آن هم عاجز است. همین جغرافیایی که شما درهم تنیده میخوانیدش در تناقض کامل با منطق روایی و معنایی فیلم هست. نه تناقض با شخصیت فیلک که تناقض با نیت فیلمساز و غایت فیلم. بدین معنا که بررسی موضوعی چنین خاص و متاخر در بستر و متن جغرافیایی روستایی قابلیت فهم و نقد این دو را با هم فراهم نمیکند چه که به هیچ عنوان قابلیت تعمیم پذیری ندارد. فیاض در این فیم به دنبال دغدغه های فیلمبدرایش بوده نه نویسندگی و نه کارگردانی

  3. احمدی گفت:

    مانیکور فیلمی پنجاه، پنجاه. بعضی چیزای خوب و به همان اندازه و شاید هم بیشتر چیزای بد. من جمله پایان بد و بلاتکلیف. فیلمی که تکلیفش با خودش مشخص نیست، چه برسه به وخاطب. آخر سر هم هیچی به هیچی ول میکنه تیتراژ تو وسط فیلم میاد بالا،دقیقا وسط فیلم. کاش این نون به قرض دادن ها و الکی جوسازی کردن ها روزی کمرنگ بشه. این نوع اکران ها و نقد ها و نوشته ها هم دیگه خیلی نخ نما شده اما متاسفانه تو این مملکت ظاهرا رو بورسه فعلا و واسه یه عده ای میچله

  4. احمدی گفت:

    نظر دادم. آیا منتشر میشه؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

24 فریم | همه چیز درباره فیلم کوتاه